In de Advent leven we toe naar kerstmis.
Maar wat betekent kerstmis eigenlijk voor ons? Waar leven we eigenlijk naartoe? Het heeft te maken met de geboorte van Jezus, maar gaat het ons nog om hem? En wat betekent hij dan voor ons? Of is het meer de gezelligheid samen, in die donkere tijd van het jaar? Of het ideaal van een wereld van vrede?

In deze serie van Signalen van Spiritualiteit gaan we te rade bij vier mystieke schrijvers. Hoe verwoorden zij de betekenis van kerstmis? Werpt dat voor ons een nieuw licht op het toe leven naar, en vieren van Kerstmis?

ma. 2 december – Anne-Marie Bos

God met ons

Kerstmis brengt een hele eigen sfeer met zich mee. Overal zien we kerstbomen, sterren, lichtjes en eventueel een kerststalletje. Kerst heeft een gevoels¬waarde, maar hoe zit het met de geestelijke inhoud ervan? Die vraag houdt Titus Brandsma bezig in een kerstnacht¬preek. Wat vieren we eigenlijk met Kerst, vraagt Titus zich af. In de liturgie verwelkomen we het kind, maar willen we ‘God met ons’ echt welkom heten? Inclusief het minder gerieflijke dat met zijn komst gepaard gaat? We zullen deze avond de kerstnachtpreek van Titus lezen en bemediteren, ter voorbereiding op wat komt.

ma. 9 december – Leon Teubner

Hoe God in de mens geboren wordt

Op 28 januari 1540 overleed een onbekend gebleven vrouw die kan gelden als een van de belangrijkste mystieke schrijfsters uit het Nederlands taalgebied. In 1535 verscheen in druk haar eerste werk: Die Evangelische Peerle, en in 1543 het tweede, na haar dood: Vanden Tempel onser sielen. Uit dit laatste werk zullen wij enkele Advent¬meditaties lezen over de Godsgeboorte in de ziel van de mens.
‘Het edelste waartoe de ziel kan komen, is dat ze zich aan God overlaat en een puur onderdaan Gods wordt. God zijn verborgen werk laten doen, zich daaraan overgeven en Gods edel werk een onzevader lang ondergaan: dat is edeler dan al wat de schepselen van bij het begin van de wereld hebben gepresteerd.’

ma. 16 december – Jack Balhan

De geboorte van een paradox

Daar in Bethlehem werd een mens geboren, een eenvoudige timmermanszoon die zegt de zoon van God te zijn. Verbazing en ergernis was de reactie van tijdgenoten. Voor het verstand is de incarnatie van God in een mens ook een paradox, iets onbegrijpelijks. Maar zegt Kierkegaard, men kan het christendom niet binnenkomen zonder eerst zijn verstand gestoten te hebben aan de grens van de paradox, aan het ondenkbare. Ergernis of aanstoot in het ‘Zalig hij die zich aan mij niet ergert’ (Mattheus 11, 6) vat Kierkegaard dan ook op als een smalle poort waar iedere potentieel gelovige doorheen moet. De paradox gaat over de verhouding tussen denken en geloven, en de betekenis van de ergernis hierbij. Met teksten van de maestro zelf gaan we dat deze avond proberen te ervaren.

ma. 23 december – Greetje Feenstra

Voor God is niets onmogelijk

Aan de vooravond van de kerstmis lezen en bespreken we een fragment uit een van de ‘kerstpreken’ van Meester Eckhart (1260-1328). Kerstmis, verwachten, baren, geboren worden… voor Eckhart is dat een eeuwigdurend gebeuren waarin Gods verlangen naar menswording in ieder mens en het verlangen van elke ziel naar Godswording in het duister van de ‘baarmoeder’, in het diepst van de ziel, steeds opnieuw gebeurt.
Kerstmis, de geboorte van Jezus in jou, in mij, de geboorte van jou, van mij in God?

Praktische informatie:
tijd: maandagavond
data: 2, 9, 16 en 23 december 2019
tijd: 20.00-21.30 uur
entree: € 5,-, per bijeenkomst
locatie: Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen
aanmelden: titusbrandsma@karmel.nl

Op drie zaterdagmorgens gaan we dit seizoen op zoek naar mystiek in de psalmen.
We concentreren ons hierbij vooral op de eerste versregel als opening van de mystieke ruimte.

Naderingen van God.

Psalmen zijn

naderingen van God, 

ze zijn onderweg 

naar het Grote Geheim 

van alle leven,

honderdvijftig pelgrimswegen.

 

Bid je een psalm,

dan trek je weg 

uit je veilige omgeving.

Je stelt je bloot 

aan Wezer 

die ieder uitnodigt 

te gaan leven.

 

Soms gebeurt er een wonder.

Niet langer nader ik, 

maar de Oneindige trekt mij 

en nadert mij. 

Grote vreugde overkomt mij. 

Mijn naderingen worden 

Gods naderingen.

We lezen achtereenvolgens psalm 15, 65 en 40.
Daarbij concentreren we ons op de eerste versregel als opening van de mystieke ruimte.

Datum:zaterdagen
30 november 2019
8 februari 2020
6 juni 2020
Tijd:10.15 - 12.15 uur
Plaats:Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen
Begeleiding:Kees Waaijman
Kosten:€ 7,50

Jaarcursus Biddend leven – in de ruimte van de psalmen

Iedere bijeenkomst
gaan wij de ruimte
van een psalm binnen
om zijn spiritualiteit
te verkennen.

Daarna concentreren we ons
op de viering
waarin deze psalm
centraal staat.
Een oefening in
liturgische spiritualiteit.

We vieren de psalm
en proeven zo
deze vorm van getijdengebed.

Na de psalmviering
is er gelegenheid
om ons te bezinnen op
hoe de psalm
ieder persoonlijk raakt
en doorwerkt in ons leven.

De cursus bestaat uit 10 bijeenkomsten.
Aan bod komen respectievelijk de psalmen: 13, 27, 45, 49, 70, 81, 96, 114, 122, 139.

Programma

16.00-16.55 uur          uitleg van de psalm
16.55-17.05 uur          pauze
17.05-17.50 uur          liturgische spiritualiteit van de getijden
17.50-18.20 uur          pauze: gelegenheid brood te eten
18.20-18.45 uur          psalmviering
18.45-19.30 uur          bezinning

Data:27 september 2019, 18 oktober 2019, 15 november 2019,
13 december 2019, 10 januari 2020, 31 januari 2020,
28 februari 2020, 27 maart 2020, 17 april 2020 en 1 mei 2020
Inleiders psalm:Laetitia Aarnink, Anne-Marie Bos, Paul Reehuis, Leon Teubner e.a.
Liturgische spiritualiteit:Ad de Keyzer en Kees Waaijman
Bezinning:Marieke Rijpkema e.a.
Kosten:€ 260,-- per jaar.

Aanmelding: per e-mail (titusbrandsma@karmel.nl) bij voorkeur voor 1 augustus, uiterlijk voor 15 september 2019 én door overmaking van het inschrijfgeld op rekening NL56 INGB 0000 819729.

 

Leesgroep Speling

Speling is een driemaandelijks tijdschrift voor bezinning.
De leesgroep komt vier keer per jaar bij elkaar, in het Titus Brandsma Memorial. Met elkaar wordt het laatst verschenen nummer besproken.

Begeleiding: Sanny Bruijns

Voor data en meer informatie: titusbrandsma@karmel.nl
Voor meer informatie over Speling: www.speling.nl

Iedere donderdagmorgen lezen we het evangeliegedeelte van de komende zondag. Iedereen is welkom.
Bijbelkennis is niet nodig, wel de bereidheid om te luisteren naar anderen en zelf een eigen inbreng te hebben.

Seizoen 2019-2020 begint op 5 september.

Data:wekelijks op donderdagmorgen
Tijd:10.00 - 12.00 uur
Plaats:Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen
Begeleiding:Paul Reehuis
Kosten:€ 1,50 per bijeenkomst

In een rustig tempo leren we de taal waarin het Oude Testament geschreven is te verstaan.

De cursus wordt gegeven op woensdag om de 14 dagen. Er is een groep voor beginners en een groep voor gevorderden. Na overleg is instappen in de loop van het jaar mogelijk.

Seizoen 2019-2020 start voor de gevorderden op
4 september en voor de beginners op 11 september.

Begeleiding:Paul Reehuis en Leon Teubner
Kosten:€ 5,-- per keer

In de Karmelregel, ruim 800 jaar geleden ons geschonken, tekent zich een spirituele weg af, een weg die naar God voert, of liever: God de kans geeft ons te vinden.

Deze weg begint bij de elementaire gegevens van het dagelijks leven, die worden ingeoefend om open te gaan voor Gods werking, om zo een ruimte te worden waarin God zichzelf kan geven.

We lezen iedere bijeenkomst een hoofdstuk of een gedeelte daarvan uit de Regel. We gaan met de tekst en met elkaar in gesprek over wat zij betekent voor ons leven: voor ons opengaan voor het Geheim.

Na iedere bijeenkomst sluiten wij ons aan bij de viering rondom de Regel van de Karmelgemeenschap.

Dit is een doorgaande groep, waarbij dit jaar geen nieuwe mensen zich kunnen aansluiten.

Een week retraite met dagelijkse wandelingen in de Ardennen, van 21 – 28 juni 2020.

Programma
Het programma van deze retraitedagen helpt je je balans te vinden en met aandacht bij jezelf en je eigen levensweg stil te staan. De dagen hebben een ritme van stille meditatie, wandelen in groeps­verband, een viering in de vrije natuur en geleide meditatie en uit­wisseling in een kleine groep. Een enkele keer nemen we deel aan een viering in de Abdij van Orval. Je kunt met een van de begeleiders in gesprek gaan over de ontdekkingen die je zeker zult doen!

Je eigen weg gaan
We gaan op pad met vragen als: Hoe ga ik mijn weg? Hoe ben ik gekomen tot waar ik nu ben? Is het wel mijn weg, die ik ga? Of is het een weg die anderen voor mij uitstippelen of ga ik een weg die wel vertrouwd is, maar eigenlijk niet mijn positieve keuze is? Waar wil ik zelf op aankoersen? Wat inspireert mij? Speelt God daarin ook een rol?

Enkele ervaringen:

In de stilte, de ruimte en de natuur
kreeg ik ruimte om het stil te laten worden
in mezelf. Heerlijk!”  

“Het bracht mij mooie inzichten:
liefdevol kijken naar wie ik zelf ben,
het mooie in mezelf kunnen zien.”

Praktische informatie:

Data: zondag 21 juni tot zondag 28 juni 2020
Begeleiding: Marieke Rijpkema en Winfried Timmers
Kosten: ca. € 660,-  voor begeleiding en vol pension,
en ca. € 60 bij samen reizen en vervoer ter plaatse.
Deelnemers maximaal 12

We lopen trajecten van ongeveer 16 kilometer. Wandelingen van ongeveer 1,5 uur worden afgewisseld met stille meditatie en lunch.
Ervaring in langeafstandswandeling is niet noodzakelijk.
Iedereen heeft de beschikking over een eigen kamer met douche en toilet.

Informatie en aanmelding:
Marieke Rijpkema (Titus Brandsma Memorial) 024 – 360 24 21, titusbrandsma@karmel.nl
Winfried Timmers 06 – 456 06 119, win.timmers@home.nl.

Na aanmelding vindt er een kennismakingsgesprek  plaats met een van de begeleiders. Je aanmelding wordt definitief na dit gesprek en betaling van het totale bedrag.

Wij bemiddelen bij het samen reizen.

Zie ook: Facebook – Geraakt in stilte (info/foto’s)

Kennis hebben van de geschiedenis is van belang voor het begrijpen van het heden. Maar, om met de woorden van Titus Brandsma te spreken: kennis is maar de helft.

De geschiedenis is een levend verhaal: hoe kijk je hiernaar en hoe vertel je deze geschiedenis?

Titus Brandsma probeerde als karmeliet de geschiedenis van de Karmelorde voor lezers van het blad Carmelrozen levend te maken, ter inspiratie en ondersteuning voor hun eigen leven.

We lezen dit voorjaar fragmenten uit enkele artikelen die Titus Brandsma schreef over de geschiedenis van de Karmel in Nederland.


 

Zijn gebed en studie de eerste bezigheden,
welke binnen de kloostermuren
den Carmeliet onledig houden,
dan kan het ons niet verwonderen,
dat al spoedig in het nieuwe klooster
het gebed
met al den luister
van den eigen ritus der orde
werd verricht
en het klooster
behalve een huis des gebeds
een huis van studie werd.

uit artikel van Titus Brandsma
over de stichting in 1890
van het Karmelklooster te Oss

 praktische gegevens

data:
dag en tijd:
kosten:
begeleiding:
16 februari, 9 maart, 6 april, 11 mei, 29 juni 2019
zaterdagmorgen 10.15 – 12.15 uur
€ 30,-
Anne-Marie Bos

Lectio Divina: lezen en gelezen worden
Het Evangelie volgens Johannes

Als jonge kartuizer in de tweede helft van de twaalfde eeuw
schreef Guigo de Karthuizer aan een oudere medebroeder,
hoe hij de Schrift leest als een ladder naar de hemel.
Hij onderscheidt vier treden om te beklimmen:
de tekst lezen, hem overwegen, bidden en contempleren.

Ook voor deze tijd is het de moeite waard deze ladder te beklimmen
bij het lezen van het Evangelie van Johannes

Wat lees ik in de woorden van het evangelie?
Hoe overweeg ik die woorden?
Wat verlang ik hiervan ?
Word ik gevonden in mijn verlangen?

praktische gegevens
data:              maandag 11, 18, 25 februari en 4 maart 2019
tijd:                14.30 – 16.00 uur
kosten:          € 5,- per keer
begeleiding:  Paul Reehuis en Lourens Das
aanmelding:  titusbrandsma@karmel.nl

Vijf avonden ter bezinning aan het begin van het seizoen.

Hoe de weg met je gaat

Vaak wordt het beeld van ‘de weg’ gebruikt om ons geestelijk leven, onze spiritualiteit, mee aan te duiden. Daar zitten ‘actieve’ aspecten aan: wij zijn het die de weg gaan, en wij maken keuzes voor een bepaalde weg of richting. Maar er zitten ook ‘passieve’ aspecten aan: de weg die we gaan heeft invloed op ons, vormt ons. In die zin gaat de weg met ons!

In aansluiting bij een van de thema’s van het tijdschrift Speling van 2018, proberen we tijdens deze serie avonden ‘Signalen van Spiritualiteit’ zicht te krijgen op hoe dat concreet kan gaan, hoe de weg met ons gaat.

(c) foto – Marleen B. Berg 
(fotobeeld 10 uit de serie ‘Pelgrim met pijn’)

9 september – Kees Waaijman

Wat zegt de weg mij?

De weg die wij gaan doet veel meer met ons dan we geneigd zijn te denken. Hij draagt de sporen van onze gangen. Hij herinnert zich onze levensloop. Het is alsof het niet anders had kunnen gaan met ons.

Maar kan de weg ons ook kiezen? Kan hij ons iets zeggen over hoe God gaat in ons leven? Of is dat teveel van het goede, want onze levensweg moet toch wel gewoon een weg blijven die we zelf bepalen? Welk licht werpen de psalmen hierop?

 

16 september – Marleen Berg

Pelgrim met pijn

Dit najaar is er in het Titus Brandsma Memorial een expositie van emailles en
fotobeelden, gemaakt door beeldend kunstenaar Marleen B. Berg.  De fotobeelden zijn onderdeel van een serie die ‘Pelgrim met pijn’ heet. Marleen heeft van jongs af aan migraine, een letterlijk in het leven ingrijpende chronische ziekte. Dat doet wat met wie je wordt, en ook met je contact met God. In haar werk weven de beelden van pijn zich door de beelden van zoeken, verlangen en ervaren. Terugkijkend op haar weg met God werd duidelijker wat haar weg beïnvloedde, hoe ingrijpend dat was.

Deze avond deelt Marleen haar ervaringen met ons, kijken we naar haar werk, en gaan we met elkaar in gesprek.

 

23 september – Frits Hendriks

Met jezelf op weg

Soms is het verleidelijk om te denken: straks ben ik er klaar voor; dan zal ik mijn geeste­lijke weg echt gaan beginnen. Zo werkt het niet. Je bent allang vertrokken. Sinds je geboorte ben je onderweg. Aan de hand van Herman Hesse, Timothy Radcliffe en Pierre Valkering onderzoeken we hoe we niet uit de geestelijke weg kunnen stappen, maar door moeten. En hoe bevrijdend dat is.

Frits Hendriks loopt deze avond voorop.

 

30 september – Francois Manga

Geestelijke pelgrimage

De middeleeuwse Vlaamse Karmeliet Jan Pascha (ca. 1459 – 1539) schreef, een ‘geestelijke pelgrimage naar Jeruzalem’.

Heel concreet beschrijft hij daarin, zonder
die reis zelf ooit gemaakt te heben, wat je onderweg kunt zien en meemaken, en schreef daar meditaties bij. De Karmeliet Francois Manga doet onderzoek naar dit bijzondere geschrift. Hij deelt met ons zijn ontdekkingen.

Jan Pascha daagt de lezer van zijn geschrift uit in relatie te treden met de plaatsen en bezoekers die hij/zij op deze geestelijke pelgrimage tegenkomt. Zo creëert hij ruimte in de geest van de lezer, en kan hij ook ons inspireren en onze weg verlevendigen.

 

7 oktober – Froukien Smit

Op weg met de ander

Haar ervaring als studentenpastor heeft Froukien Smit gebracht tot het inzicht dat het op weg gaan met de ander een waagstuk én een geschenk is. Je betreed als het ware ‘heilige grond’ waar eerbied voor het verhaal van de ander geboden is. Dat is een waagstuk, want je kent de weg van de ander niet, je weet niet wat goed is voor die ander. Al gaande probeer je als pastor die ander ‘tot spreken te luisteren’ en samen te zoeken naar moed en hoop. In vertrouwen dat ook deze mens een weg zal vinden waar haar voet kan gaan.

Dat een ander je toelaat in zijn leven is een groot geschenk. In de ontmoeting kan iets oplichten van het geheim van de Levende.


Praktische informatie:

dag en data:  maandagen aan het begin van het werkjaar
9, 16, 23, 30 september en 7 oktober 2019
tijd:  20.00 – 21.30 uur
kosten:  € 5 per avond
locatie:  Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen
aanmelden:  titusbrandsma@karmel.nl

Raak de wonde aan

Zes avonden ter bezinning in de Veertigdagentijd.

We zijn kwetsbare mensen. Is dat waarom er in onze christelijke traditie allerlei devoties zijn, waarin de menselijke kwetsbaarheid van Jezus centraal staat? Het bemediteren van de staties van de kruisweg, de wonden van de Gekruisigde, beelden van Christus ‘op de koude steen’, of Jezus in het graf zijn evenzovele spiegels van ons eigen kwetsbare bestaan. Werkt het helend om onszelf en de ander zo te zien? Roept het weerstand in ons op? Zet het ons aan tot actie, of juist tot verstilling? Treden wij in het voetspoor van de ‘ongelovige’ Thomas, en raken wij de wonde aan?

11 maart – Anne-Marie Bos
Je kruis dragen
In 1942, in zijn gevangeniscel te Scheveningen, schreef Titus Brandsma indrukwekkende kruiswegmeditaties voor pelgrims naar de Bonifatiuskapel in Dokkum. In deze meditaties neemt hij Bonifatius als voorbeeld: zoals deze kracht vond in het voorbeeld van Jezus en Maria, mogen ook wij zo kracht vinden om ons eigen kruis te dragen, zachtmoedig, en nederig van hart. Op deze avond laten we ons mee­voeren door een aantal van deze meditaties.

18 maart – Inigo Bocken
Zeige deine Wunde
In 1976 presenteerde de even vernieuwende als controversiële kunstenaar Joseph Beuys (1921-1986) zijn installatie Zeige deine Wunde. De thematiek van de wonde als een existentieel
merkteken behoort tot de kerngedachten van Beuys – maar steeds vanuit de idee dat in het erkennen van de wonde ook de weg naar heling ligt. De reminiscentie naar Christus en de ongelovige Thomas in Zeige deine Wunde is duidelijk. We verdiepen ons in de eigenzinnige christologische spiritualiteit van deze onvergetelijke avantgarde-kunstenaar.

25 maart – Winfried Timmers
Met de dood voor ogen
Beelden reiken al eeuwen lang de mogelijk­heid aan om geraakt te worden. Geraakt door wat je ziet. Geraakt door wat je je voorstelt dat er gebeurde met die persoon. Maar ook geraakt in je ziel of in je gemoed. Er wordt iets wakker. Krijgt woorden. Mag er zijn.
Aan de hand van afbeeldingen en beelden van ‘Christus op de koude steen’ worden we binnengeleid in een oude devotie voor de lijdende Christus.

1 april – Ad de Keyzer
Laat lichten jouw gelaat
Dietrich Buxtehude (1637-1707) compo­neerde in 1680 zeven cantates, Membra Jesu Nostri, die zeven gewonde lichaamsdelen van Jezus tot onderwerp hebben. De tekst gaat terug tot in de 13e eeuw. Het is het eerste ons bekende oratorium uit de Lutherse traditie en het zal later voor Johann Sebastian Bach een inspirerend voorbeeld blijken te zijn.
Het is niet voor de liturgie geschreven, maar als hulp tot meditatie, als richtingwijzer op onze geestelijke weg.

8 april – Daan van Speybroeck
Thomas ongelovig
Thomas zegt: ‘Als ik niet in zijn handen het litteken van de spijkers zie en niet mijn vinger kan leggen op de plek van de spijkers en mijn hand mag leggen op zijn zijde, zal ik echt niet geloven!’ Heden lijkt de houding van Thomas ambivalent: als hij het lijden ziet, kan hij niet geloven dat het nog bestaat. De medische wereld doet alsof lijden uit te bannen is – als we nog even geduld willen hebben. In de kunst wordt dat betwijfeld. Bepaalde (hedendaagse) kunstwerken tonen juist het lijden, aan de hand van Christus, al dan niet van zijn wonden. Meer algemeen wordt het lijden daar gepresenteerd als (onontkoombaar) bestanddeel van het leven. Aan ons te leren ermee om te gaan – en daar confronteert kunst ons mee. We kijken naar en bespreken een aantal kunstwerken, om uiteindelijk bij de ongelovige Thomas – die moet zien om te geloven – uit te komen.

15 april – Hettie Berflo
Jesus im Grabe
Wat gebeurde er eigenlijk tussen de graflegging en de opstanding? Niets? Hans Holbein de Jongere heeft een indrukwekkend schilderij gemaakt: Jesus im Grabe. Nergens in de kunst is het woord zo duidelijk vlees geworden, helemaal mens en helemaal dood. Levensgroot dood. En toch… De dichter Willem Jan Otten heeft zich bij het zien van dit schilderij die vraag gesteld: Wat is deze dood van deze mens? Beeld en poëzie samen brengen ons tot meditatie.

praktische gegevens

dag en data: maandagen in de Veertigdagentijd
11, 18, 25 maart, 1, 8, 15 april 2019
tijd: 20.00 – 21.30 uur
kosten: € 5 per avond
locatie: Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen

Samen in een sfeer van stilte en eenvoud, stem geven aan onze menselijke en goddelijke werkelijkheid,
genieten van de volheid van muziek en tekst. We zingen liederen rond een thema passend bij het kerkelijk jaar:
Veertigdagentijd: [datum moet nog worden gepland]
Pinksteren: [datum moet nog worden gepland]

Aanmelden graag uiterlijk een week van te voren.

Data:Zaterdag: 17 maart en 12 mei 2018
Tijd:13.30 - 16.00 uur
Plaats:Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen
Begeleiding:Anne-Marie ter Beke
Kosten:€7,50 per keer